Africa United: op weg naar het WK

Africa United Op 11 juni gaat het wereldkampioenschap voetbal van start in Zuid-Afrika. Voor het eerst wordt het belangrijkste mondiale voetbaltoernooi op het Afrikaanse continent gespeeld. Op weg naar het WK vertellen Afrikaanse journalisten in het boek Africa United hun verhaal over de impact van voetbal op het Afrikaanse continent.

Het boek zal op donderdag 15 april in de Amsterdam Arena worden gepresenteerd. Het eerste exemplaar zal worden aangeboden aan de Ajax-spelers Eyong Enoh en Maarten Stekelenburg. Beiden zullen uitkomen op het wereldkampioenschap en op 24 juni zullen zij tegen elkaar spelen, als Nederland tegen Kameroen uitkomt in Kaapstad.

Het boek volgt een voetbalgek continent op weg naar dit WK. Het boek staat vol verhalen en beelden van Afrikaanse (foto-) journalisten die hun passie voor het voetbal in Afrika laten zien. Het toont Afrika zoals we het zelden te zien krijgen: als een continent dat bruist van talent, ambitie en mogelijkheden. Behalve over de liefde voor de sport zelf, gaat dit boek over de sociale betekenis ervan in Afrika. Sport-successen versterken hun gevoel van waardigheid en trots. Het verbindt volkeren – zelfs in tijden van oorlog.

In Africa United ontmoeten we voetbalgekke presidenten, vertelt de Ethiopische topatleet Haile Gebrselassie over zijn voetbalpassie en lezen we over de belangrijke rol die Didier Drogba en George Weah speelden bij de totstandkoming van de vrede in Ivoorkust en Liberia. Natuurlijk komen ook topvoetballers als Michael Essien en Salomon Kalou aan het woord.

Het boek is samengesteld door de Nederlandse journalisten Stefan Verwer en Marc Broere, fotograaf Chris de Bode selecteerde de fotoreportages.

Dit boek is onderdeel van het project Twenty Ten en is in samenwerking met KIT Publishers tot stand gekomen. Africa United wordt gelanceerd op 15 april in de Amsterdam Arena en is daarna verkrijgbaar in de boekhandel en via de website van KIT Publishers.

Twenty Ten: African Media on the Road to 2010 (and beyond) is een gezamenlijk initiatief van World Press Photo, Free Voice, Africa Media Online en lokaalmondiaal. Het project wordt mogelijk gemaakt dankzij financiële steun van de Nationale Postcode Loterij. World Press Photo en Free Voice zijn beneficiënten van de Nationale Postcode Loterij. Voor meer verhalen van de Afrikaanse journalisten en informatie over het project gaat u naar Road to 2010.

Twenty Ten werkt naast het boek samen met het Tropenmuseum aan een grote interactieve tentoonstelling. Vanaf 12 juni t/m 29 augustus staat de tentoonstelling Afrika Scoort! in het Tropenmuseum en het Tropentheater. Het theater wordt in deze periode omgebouwd tot sportcafé en zendt alle wedstrijden uit. In het museum staat een interactieve tentoonstelling waarin de 6 Afrikaanse landen die deelnemen aan het WK centraal staan. Daarin wordt ingezoomd op verhalen en foto’s over de invloed van het evenement op deze Afrikaanse landen. De tentoonstelling wordt real-time gevuld door Afrikaanse journalisten die zijn opgeleid door Twenty Ten. Daarnaast is er een grote foto-expositie te zien met beelden van de fotojournalisten uit het project.

Morgan Freeman schittert als Nelson Mandela in Invictus

Wie zou een betere Nelson Mandela kunnen neerzetten dan Morgan Freeman? Misschien Nelson Mandela zelf, maar van Hollywoord-aspiraties bij de Zuid-Afrikaanse mensenrechtenheld is niets bekend. Freeman liet in interviews weten Mandela altijd te hebben willen spelen. Hij lijkt een beetje op hem en hij heeft hem bovendien van nabij kunnen bestuderen omdat hij tot de kennissenkring van Mandela behoort. Typisch geval van de juiste man voor de juiste rol dus.

Invictus vertelt hoe Nelson Mandela de handen ineen slaat met de François Pienaar (gespeeld door Matt Damon), de aanvoerder van het Zuid-Afrikaanse rugbyteam, in een poging hun land te verenigen. Het is het jaar 1995, dus na de val van het Apartheidsregime en tijdens de eerste termijn van Mandela als president. Het wereldkampioenschap rugby wordt in Zuid-Afrika gehouden en Mandela ziet het toernooi als de ultieme gelegenheid om het wantrouwen en de haat in zijn land te bestrijden.

Voor je het weet zit je als het om zo een thema gaat met een zoetsappige draak opgescheept. Bij andere regisseurs dan Clint Eastwood dan. Want Eastwoord vertelt op zijn klassieke en efficiënte stijl en zorgt ervoor dat Invictus nergens bombastisch wordt. Het waargebeurde verhaal over vergeving en sterk leiderschap is inspirerend. En Freeman? Die is briljant natuurlijk.

Trailer

Lucky Dube stierf veel te jong

Tachtig moorden, tweehonderd verkrachtingen en vijftig gewapende overvallen. Per week.
 

Lucky Dube Johannesburg heeft tijdens het WK Voetbal de eer om de titel "misdaadhoofdstad van de wereld" te verdedigen. Voetbalfans kunnen hun borst natmaken. Stilstaan voor een rood stoplicht in de beruchte wijk Hillbrow kan al fataal zijn. Of gewoon in een mooie auto rijden. Zie het relaas van Lucky Dube (43), reggaezanger. Op 18 oktober 2007 zette hij twee van zijn kinderen af bij een oom in een buitenwijk van Jo’burg. Zijn kinderen waren amper de auto uit toen carjackers toesloegen. Doelwit: Dube’s peperdure zilvergrijze Chrysler 300c. Drie schoten maakten een einde aan het leven van Zuid-Afrika’s populairste reggaester.

Het was zeker niet de eerste keer dat een artiest in Zuid-Afrika bruut werd overvallen. Zo raakte zanger Chris Chameleon zwaargewond na een roofoveral bij hem thuis, en ook de filmcrew van Borsato’s Wit Licht heeft niet zulke prettige ervaringen in Zuid-Afrika.

Lucky DubeLucky Dube, geboren in 1964 in Ermelo, 150 kilometer van Johannesburg, was de best verkopende reggae-artiest van zuidelijk Afrika. De rasta streed tegen onrecht, zoals het (politieke) geweld in zijn land, en zong over hoop en verbroedering. Zijn handelsmerk: Afrikaanse invloeden, een prettig golvende synthesizer en een stem die gelijkenissen vertoont met de (eveneens vermoorde) Jamaicaan Peter Tosh.

Sinds het concert van Bob Marley in Zimbabwe in 1980 nam reggae in zuidelijk Afrika een hoge vlucht. Toch maakte Lucky Dube vanaf 1980 eerst vijf albums met traditionele Mbaqanga, Zulumuziek. Pas in 1985 nam hij zijn eerste reggaeplaatje op: Rastas Never Die, dat door het apartheidsregime werd verboden. 

Lucky Dube Er volgden nog vele reggaealbums, gezongen in Engels, Zulu en zelfs Afrikaans. Halfverwege de jaren negentig kreeg Dube een contract bij het Amerikaanse Motown-label. Want niet alleen in Zuid-Afrika was hij een held (zijn album Slave was alleen al in Zuid-Afrika goed voor een half miljoen exemplaren), ook in Europa en de VS deed Dube het goed. Hij stond op het podium met artiesten als Sting, Michael Jackson, Peter Gabriel en Sinéad O’Connor.

In 2004 sloot Lucky Dube Festival Mundial in Tilburg af en in het voorjaar van 2007 stond hij nog in het Tilburgse 013. Zijn originele groep One People Band maakt donderdag 4 maart hun eerste Nederlandse solo-debuut tijdens The Lucky Dube Celebration Tour in Het Paard van Troje in Den Haag. Tot de One People Band behoort ook Nkulee Dube, de dochter van Lucky Dube. Voormalig toetsenist Thuthukani ‘Thuthu’ Cele neemt de zang van de legendarische Lucky Dube over.

Lucky Dube Op vrijdag 5 maart is de Lucky Dube Celebration Tour in Mezz te Breda te zien. Sepp (40) van het Bredase Maroon Soundsystem dat het voorprogramma in Breda verzorgt zegt: "Geen gemakkelijke opgave. Dube was een geweldige zanger, had een bereik van drie octaven, dat is heel bijzonder." De Bredase DJ volgde de Zuid-Afrikaan al jaren. "Niet alleen zijn stem maakt Dube speciaal, ook zijn Afrikaanse sound en kleurrijke performance", laat hij weten. "Het is een erg vrolijke, energieke show met dansende achtergrondzangeressen. Wat dat betreft is de One People Band niets veranderd."

De laatste jaren woonde Lucky Dube met zijn gezin op een boerderij in KwaZulu-Natal. "We’re living in a world with a lot of crazy people. We’re living in a world with psychopaths. Every one of them wants to rule the world", zong hij op zijn single Celebrate Life.

Zijn moordenaars is het niet gelukt. Het trio werd gepakt en tot levenslang veroordeeld. 

ONE PEOPLE BAND ON THEIR LUCKY DUBE CELEBRATION TOUR

Paard van Troje Den Haag Donderdag 4 maart 2010
Paard van Troje Den Haag
Zaal open 19:30 uur
Aanvang 20:30 uur
Entree: € 18
 
Mezz Breda _ Vrijdag 5 maart 2010
Mezz Breda
Zaal open: 21:00 uur
Aanvang 21:30 uur
Entree: € 19
Oosterpoort Groningen Zaterdag 6 maart 2010 
Oosterpoort Groningen
Aanvang 20:30 uur
Entree: € 18
Burgerweeshuis Deventer
Zondag 7 maart 2010

Burgerweeshuis Deventer
Zaal open: 20:30 uur
Aanvang 21:00 uur
Entree: € 18

Dochters van Afrika

Daughters of Africa

Achttien levenslustige Afrikaanse meiden die maar één ding willen: worden gekozen door de Nederlandse producer Peter Ultee en zangeres/regisseuse Leoni Jansen om deel uit te maken van de voorstelling Daughters of Africa die door heel Nederland gaat touren. Metro bezocht afgelopen december de Keniaanse hoofdstad Nairobi, waar de groep een week lang bezig was met intensieve workshops. Een terugblik op die week en vooruitblik op de wervelende show die ons wacht.

In augustus reisden Ultee en Jansen al door het hele continent om geschikte kandidaten te vinden. "Voor Afrikaanse begrippen is een pan-Afrikaans project als dit niet normaal", legt Ultee uit. "In acht verschillende landen hebben we lokale partners. Zij hebben via radio of festivals talenten opgeroepen om te auditeren." En de besten daarvan, hadden een zenuwslopende week in Nairobi afgelopen december.

Hoewel er 21 dames werden verwacht, hebben slechts 18 meiden de tot theater omgebouwde bioscoop waar ze repeteerden, de Dome, weten te vinden. De drie andere meiden bleken zwanger of kwamen niet opdagen. "Hier komen bleek niet zonder slag of stoot te gaan", zegt Jansen. "Florence en Sanzy uit Kameroen hebben een nacht in de cel gezeten! Op het vliegveld waren ze opgepakt omdat hun visa niet klopten. We hebben hen via de ambassades vrij moeten krijgen."

Eenmaal gearriveerd kon er hard gewerkt worden. Iedere dag begon met dans en eindigde met zang. Maar ook buiten de repetities waren de meiden geen moment stil en de oordopjes van hun MP3-spelers gingen zelfs in het National Park niet uit. De 16-jarige Charlene verontschuldigt zich zelfs: "Ik kan het niet laten, ik moet gewoon meezingen."

Daughters of AfricaDe week werd afgesloten met een optreden voor enkele lokale prominenten, waaronder de Afrikaanse musicalster Valerie Kimani. Voordat de dames weer terug vlogen naar huis, kregen zes van hen te horen dat ze niet door waren. De andere twaalf zijn vanaf eind februari in het koude Nederland. Door of niet, de achttien Afrikaanse dochters wisten het publiek tot tranen toe te roeren. En dat met iets wat in slechts een weekje werd bewerkstelligd. Die shows in Nederland móeten straks wel overdonderend zijn.

Protesteren via Afrikaanse GSM’s

De mobiele telefoon blijkt het ideale middel te zijn om snelle protestacties te organiseren. We kennen de voorbeelden uit Iran en Birma, maar ook in Afrika brengt de GSM activisten bij elkaar. Afrikaanse bloggers schreven er een boek over.

Succesvolle voorbeelden
Afgelopen maand verscheen de essaybundel SMS Uprising: Mobile Activism in Africa. In dit boek analyseren diverse Afrikaanse bloggers aan de hand van recente gebeurtenissen de rol die GSM’s gespeeld hebben bij verscheidene manifestaties.

Zo werd in Egypte de 13-jarige Mohammed Mamdouh Abdel Aziz door enkele politie-agenten op straat gemarteld. Video-activisten waren er als de kippen bij en filmden met behulp van hun mobieltje de fysieke mishandeling. De heftige beelden, die meteen op het internet verschenen, leidden tot de arrestatie van de betrokken agenten en triggerde een fel debat over politiegeweld.

Ook Kenia maakte kennis met het GSM-protest. Na de Keniaanse presidentsverkiezingen van eind december 2007 braken op verschillende plekken in het land rellen uit. Bloggersplatform Mashada riep mensen op om via SMS het laatste nieuws over de rellen te delen. Deze oproep werd al snel overgenomen door de bekende Keniaanse blogster Ory Okolloh. Haar voorstel was om via Google Earth het geweld in kaart te brengen. Uit de twee initiatieven ontstond Ushahidi een "Crowdsourcing Crisis Monitoring Project" dat na het Keniaanse verkiezingsgeweld internationaal werd opgezet.

Overheidsmaatregelen in Ethiopië
Niet alle SMS-acties monden in succes uit. Het militaire regime uit Ethiopië, toch al niet zo gecharmeerd van geluiden uit de hoek van de oppositie, stelde tijdens de verkiezingsstrijd in juni 2005 een ban in op SMS-campagnes. Oppositieleden en actievoerders trachtten namelijk aan de hand van succesvolle SMS-campagnes hun achterban te mobiliseren. De ban op SMS-en werd pas in 2007 opgeheven.

Met het boek SMS Uprising: Mobile Activism in Africa laat de Nigeriaanse editor en blogster Sokari Ekine zien welke mogelijkheden GSM-technologie heeft om onrecht aan te kaarten, maar ook wat haar beperkingen zijn.

Vol gas weg uit Ethiopisch luilekkerland

Harar is niet klaar voor toerisme
Door: Arjan Terpstra / De Pers 

Harar - Ethiopië Soms gehoorzamen de mooiste plaatsen niet aan de wensen van de wereldreiziger. Het Ethiopische Harar heeft alles, ook stenengooiende gidsen.

Harar intrigeert als je de reisgids voor Ethiopië doorbladert. De bekende toeristische plekken liggen in het noorden van het land: de monolieten (gebeeldhouwde pilaren) van Aksum, het machtige Lake Tana of de in steen uitgehouwen kerken van Lalibella. In het oosten zoek je vergeefs naar monumenten van dat formaat. De cultureel-historische waarde ligt in subtielere factoren.

Harar is van oudsher een pleisterplaats van kamelenkaravanen, een commercieel centrum voor handel van centraal Afrika tot India en het Arabisch schiereiland. De karavanen brachten naast handel ook religie en politiek, en Harar was tot 1887 een islamitische vrijstaat in het door orthodoxe christenen geregeerde Ethiopië. Tegelijk is het de stad waar de Makonnen-dynastie groot werd: de vader van Ras Tafari Mekonnen (beter bekend als de Ethiopische koning Haile Selassie) was gouverneur van Harar; de latere vorst groeide er op.


Gebedshuizen
Tel daarbij de prachtige wirwar aan straatjes op, de intacte middeleeuwse ommuring met vijf arabische poorten, de 110 moskeeën en 102 christelijke gebedsplaatsen, en je waant jezelf in een cultuurhistorisch luilekkerland. Waar te beginnen? Eerst maar even een gids uitzoeken, zoals met klem geadviseerd wordt: er is een gilde aan gidsen, hen overslaan bij een bezoek aan de oude stad levert problemen op. Bij de eerste poort kiezen we een jongeman uit die ‘very English’ spreekt. Geduw en getrek van de andere gidsen; waarom nemen we hèm? Beleefdheden helpen niet om de lastige situatie op te lossen, dus we duwen onszelf maar onbeleefd de eerste straten in.

Toegegeven, dat was een foutje.

Rimbaud
Prachtige stoffen liggen uitgestald in winkels. We draaien markten op, kleurrijk als filmsets, vinden verkoeling en informatie over de stad in het gerestaureerde huis van de Franse dichter Arthur Rimbaud. Hier en daar is het stil in deze sprookjesstad, dan is het machtig toeven.

Maar op andere plekken begint het weer: een constant getrek en geduw om onze aandacht. Negatief getrek en geduw, we herkennen de boze gidsen. We hebben India gezien, Thailand, bedelaars en straatverkopers van alle landen, maar niemand irriteert zoals men irriteert in Harar. Niet opzij gaan als je ergens langs wilt. Aan je spullen zitten na dertien waarschuwingen, vlak naast je voet spuwen. Aan je blijven kleven, steeg na steeg, al is allang duidelijk dat we gids nummer duizend niet nodig hebben. En soms een tikje op je rug: kleine steentjes. En dan geen lachende kinderen achter je, maar kwade koppen.

Het dieptepunt komt als we in de schemering bij het "hyena-voeden" aankomen, een attractie die eruit bestaat dat hyena’s voor een kunstje uit de woestijn worden gelokt. Auto’s van bezoekers verblinden de dieren, die vervolgens stukken vlees eten van een stokje dat gestoken is tussen de tanden van één van de mensen die hier werken. We lopen aan, besluiten er geen zin in te hebben – wilde hyena’s zijn weerzinwekkend vieze dieren – en draaien ons om.

Hoho, dat gaat zomaar niet. Eerst betalen, en flink. Maar we hebben niets gezien, niets gefilmd! Niets mee te maken, gillen de dierentemmers nu, die nog net niet handtastelijk worden als we in onze auto stappen, op weg naar ons hotel. Het brute feit dat onze Ethiopische chauffeur, een oud-majoor uit het Ethiopische leger, gewoon maar op het gaspedaal gaat staan, blijkt de enige oplossing. Nooit meer Harar, zweren we, geprikkeld als we zijn door de opdringerige stedelingen.

Pas veel later, als de foto’s op de computer groot in beeld voorbij komen, het inzicht: mooier wordt reizen niet.

Morgan Heritage treedt op in Zimbabwe

Toetseniste en (achtergrond-) zangeres Una Morgan van de populaire reggaeformatie Morgan Heritage heeft bevestigd dat de voltallige bezetting van de reggaeband op 5 december in Zimbabwe optreedt. Promoters hadden diverse keren contact met de groep opgenomen die bekend staat om de kreet "Yes Rasta!". Eind vorige week werden de contracten ondertekend. Het optreden is niet gebruikelijk omdat Morgan Heritage een jaar geleden aankondigde zich op (inmiddels succesvolle) solo-carrières te willen richten.

In oktober bracht Morgan Heritage de compilatie CD "The Journey Thus Far" uit. Op het album staan de grootste hits van Morgan Heritage zoals "Don’t Haffi Dread", "Down By The River" en "Tell Me How Come". Ook staan er twee nieuwe nummers op het album: "Here to Stay" en "Guards Up". Het album wordt verder vergezeld door een DVD waarop beelden te zien zijn van Morgan Heritage in Afrika, liveoptredens en een aantal videoclips.

Anouk steunt Instrument4Africa

Instrument4Africa is het project van Rootsriders / Tribute2BobMarley waarbij gebruikte instrumenten ingezameld worden. Rootsriders neemt de instrumenten mee naar Afrikaanse landen zoals Tanzania en Zuid-Afrika om daar muzieklessen en workshops te geven met als doel dat jongeren die dagelijks te maken hebben met o.a. armoede en HIV/AIDS hun problemen (even) kunnen vergeten. De jongeren mogen de muziekinstrumenten na de workshops houden. 

Voor de optredens van Tribute2BobMarley kunnen bezoekers hun gebruikte instrumenten inleveren. Ook heeft het Nederlands Rastafari Forum veel in het werk gesteld om zoveel mogelijk instrumenten in te zamelen voor Instrument4Africa.

Niet alleen in de reggaescene wordt het project gesteund. Want tijdens de fanclubdag van de Nederlandse rockster Anouk werd een veiling gehouden waarbij persoonlijke bezittingen van de zangeres onder de hamer gingen. Anouk verkocht onder meer haar 3FM Award, de gouden plaat van het album "Anouk Live at Gelredome" en haar badjas. De veiling bracht maar liefst € 5.000 op. Met het bedrag kunnen twee containers met instrumenten naar Afrika worden verscheept.

Hongersnood in Ethiopië: Wereldbank schiet te hulp

 
Ethiopië heeft de internationale gemeenschap met klem gevraagd om voedselhulp voor miljoenen Ethiopiërs die honger lijden als gevolg van de extreme droogte. De regering in Addis Abeba heeft te kennen gegeven dat 6,2 miljoen inwoners direct hulp nodig hebben. Het gaat om de ernstigste voedselcrisis in Ethiopië sinds jaren.

De regering erkent niet graag dat het haar eigen inwoners niet kan voeden. Daaruit blijkt dat de situatie ernstig is. De regering van de huidige premier Meles Zenawi wordt niet graag herinnerd aan de beruchte hongersnood van 1984. Die hongersnood, een kwart eeuw geleden, kostte naar schatting een miljoen mensen het leven. De crisis werd veroorzaakt door droogte in combinatie met een tactiek van de communistische dictator Mengistu Haile Mariam om bepaalde bevolkingsgroepen bewust uit te hongeren. De hongersnood van 1984 gaf de aanzet tot de beroemd geworden benefietconcerten Band Aid en Live Aid.

Het voedseltekort in Ethiopië wordt gedeeltelijk veroorzaakt door het beleid van de regering om bewoners op het platteland te houden. In delen van het land mogen boeren hun grond niet verkopen. Zo moet voorkomen worden dat de steden te snel groeien. Gevolg is dat steeds meer Ethiopiërs op uitgeputte grond leven.

De Wereldbank heeft $480 miljoen dollar uitgetrokken om voedsel te kopen voor de hongerende bevolking. Ethiopië krijgt ook een goedkope lening voor investeringen in de landbouw.

Wyclef Jean brengt eerbetoon aan Lucky Dube

De van Haïti afkomstige rapper en producer Wyclef Jean die vooral bekend werd als lid van het hiphoptrio The Fugees maar ook door zijn samenwerkingen met diverse Jamaicaanse artiesten, is vanavond de presentator van de MTV Mama Africa Music Awards in Kenia. Wyclef Jean geeft tijdens de Music Awards zelf ook een optreden als eerbetoon voor de Zuid-Afrikaanse reggaezanger Lucky Dube.

"Wat ik voor Haïti ben, wat Bob Marley voor Jamaica is, dat is Lucky Dube voor Zuid-Afrika. Ik heb Lucky Dube een keer mogen ontmoeten. Ik vond hem een geweldig persoon en een ster. Hij was fenomenaal en daarom draag ik mijn optreden aan hem op" aldus Wyclef.

Na de moord op Lucky Dube schreef Wyclef Jean een nummer met de titel "Lucky Dube" die hij voor het eerst ten gehore heeft gebracht tijdens zijn allereerste bezoek aan Zuid-Afrika in december 2008.

Update: Lucky Dube is onderscheiden met de MTV Mama Africa Legend Award. "On behalf of the family I would like to thank MTV for remembering my father with respect", aldus Thokozani Dube, zoon van Lucky Dube, die de onderscheiding in ontvangst nam.